چهارمین ستاد عالی گیاهپزشکی گندم با تاکیدات و دستور خانم دکتر جلیلی مقدم سرپرست سازمان حفظ نباتات کشور با محوریت بیماری های گندم علی الخصوص زنگ زرد با حضور آقایان مهندس مرادی سرپرست معاونت کنترل آفات، مهندس صاحب نظر معاون توسعه مدیریت و منابع، دکتر آهنگران مدیر کل دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارتزا، دکتر صبوری مدیر امور اداری، رفاه و پشتیبانی، دکتر جوادی پویا معاون مدیریت مبارزه با آفات عمومی و همگانی، مهندس یدایی معاون امور زراعی دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارتزا، مهندس جلالی نیا مشاور رئیس سازمان در امور استانها، دکتر مرادی معاون دفتر پایش و تحلیل خطر و خانم مهندس حسینی رئیس گروه پدافند غیر عامل با هدف بررسی وضعیت عوامل خسارت زای گندم علی الخصوص زنگ زرد گندم در کشور و برنامه ریزی جهت حضور مدیران و کارشناسان ستاد سازمان در استانها در سالن سپهر سازمان حفظ نباتات کشور برگزار شد.

مهندس مرادی سرپرست معاونت کنترل آفات با بیان اینکه به دلیل مناسب شدن شرایط آب و هوایی و بارندگی‌های مناسب در اسفند و فروردین ماه سال زراعی جاری، بیماری‌های گندم و سطح مبارزه با آن افزایش چشمگیری داشته اظهار داشت طی دو ماه اخیر با توجه به رصد و پایش مزارع گندم در کلیه استانهای کشور توسط همکاران ستادی و استانی سازمان که حتی در تعطیلات عید نوروز به طور مستمر در حال انجام است مزارع از لحاظ وجود عوامل خسارت زا علی الخصوص آفت سن غلات، بیماری زنگ زرد بررسی شده و توصیه های فنی لازم در راستای مبارزه با این عوامل به کشاورزان شده است.

سرپرست معاونت کنترل آفات سازمان حفظ نباتات کشور با اشاره به این موضوع که در استان‌های مازندران، گلستان، اردبیل، کرمانشاه، لرستان، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، مناطقی از استانهای ایلام خوزستان و فارس  شرایط برای بروز و مبارزه با این بیماری مهیا است گفت: خوشبختانه با توصیه های کارشناسان و تامین و تدارک به موقع سموم با کیفیت و ارسال به استان ها و سمپاشی به موقع خوشبختانه مشکلی از لحاظ کاهش عملکرد نداشتیم و در این جلسه برای حضور شش اکیپ از مدیران وکارشناسان ستاد سازمان در استانهای درگیر و بررسی وضعیت مزارع برنامه ریزی می شود.

وی ادامه داد در مزارعی که از لحاظ کود دهی تغذیه نامناسبی داشته یا گندم با تراکم بالا کشت شده و یا از ارقام حساس و نیمه حساس در کشت استفاده شده با توجه به دما و رطوبت احتمال وقوع بیماری بیشتر از سایر مزارع است توصیه می شود پایش ها توسط شبکه های مراقبت به طور مستمر انجام شود.

سرپرست معاونت کنترل آفات در پایان به شعار سال 1403 که از سوی رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی) سال "جهش تولید با مشارکت مردم"  نامگذاری شده اشاره کرد و افزود  اگر بخواهیم شعار  سال  عملیّاتی بشود، باید با یاری و همکاری کلیه دست اندر کاران بخش کشاورزی معاونت زراعت ، معاونت های بهبود تولیدات گیاهی در استانها و مدیران استانی و مشارکت مردم و کشاورزان در مبارزه بموقع با عوامل خسارت زا ، محصولی عاری از آفات و بیماری ها با تناژ و عملکرد بالا را تحویل سیلو ها دهیم.

دکتر آهنگران مدیر کل دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارت زا بابیان اینکه در بحث ارزیابی بیماری های گیاهی علی الخصوص زنگ زرد با مطالعه و بررسی منابع علمی در دنیا مدل در سامانه پیش آگاهی سازمان حفظ نباتات بارگذاری شده و محل هایی که دیتا لاگرها نصب شده‌اند به صورت آنلاین به سامانه پیش آگاهی ارسال می شود، گفت : داده ها در داخل مدل می‌نشینند و مدل به صورت اتومات هر زمان که شرایط فراهم شود پیامکی را به مدیر استان و همکاران ما به صورت هشدار ارسال می کند که نشان می دهد، شرایط آب و هوایی برای بروز زنگ زرد گندم فراهم است. این هشدار زمان دقیق مبارزه را نشان می دهد. یعنی چند روز بعد هشدار، علائم بیماری در مزرعه ای که سمپاشی نشده باشد، مشاهده می شود.

مدیر کل دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارت زای سازمان حفظ نباتات کشور با بیان اینکه زنگ زرد گندم یکی از این بیماری‌های مهم تلقی می‌شود که علت بروز آن شرایط آب و هوایی مساعد و رطوبت بالا، ‌وجود رقم حساس گندم در مزارع و وجود عوامل بیماری‌زاست تصریح کرد در بحث بیماری های گندم تا اواخر بهمن در استانهای کشور مشکلی خاصی نداشتیم ولی از آن زمان به بعد به دلیل مناسب شدن شرایط آب و هوایی و بارندگی‌های مناسب شرایط بروز این بیماری در برخی استان‌ها فراهم شد که ابتدا در استان‌های خوزستان، ایلام، گلستان و مازندران بود. بعد از آن هم در اواخر اسفند شرایط در استان‌های اردبیل،لرستان، فارس ، خراسان شمالی کهگیلویه و کرمانشاه نیز مساعد بروز بیماری شدند.

وی افزود بیماری‌های گندم و سطح مبارزه با آن افزایش چشمگیری داشته به طوری که تا کنون 950 هزار هکتار مبارزه با بیماری‌های گندم انجام شده در حالی که در سال زراعی گذشته در مدت مشابه، کل مبارزه با بیماری گندم 300 هزار هکتار بود که نشان دهنده افزایش 3 برابری مبارزات نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته است که علت این افزایش در حقیقت شرایط مساعد بروز بیماری است با این حال مبارزات در استانها انجام شده و پایش ها ادامه دارد.

آهنگران یکی از مهم ترین عواملی که در شرایط آب و هوایی مناسب موجب ظهور و گسترش بیماری زنگ زرد را کشت ارقام حساس و نیمه حساس در کانون های آلودگی برشمرد و گفت حساسیت ارقام کشت شده در کانون های آلودگی سبب افزایش و تکرار مبارزات شده است به عنوان مثال در مزارع استان گلستان به دلیل کشت ارقام حساس تا 3 بار مبارزه با بیماری زنگ زرد شده است.

مدیر کل دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارت زا  بر استفاده از رقم‌های متحمل در مناطقی که سابقه بیماری وجود داردتاکید کرد و افزود: بهتر است کشاورزان از بذور گواهی شده استفاده کنند. بسیاری از بذرهایی که کشاورزان در کشور در حال حاضر استفاده می کنند از بذور خود مصرفی است.

وی ادامه داد  در بعضی مناطق کشت بذر بیش از حد استاندارد در هر هکتار منجر به افزایش تراکم بوته شده که این امر نیز سبب فراهم شدن شرایط بروز و گسترش بیماری در مزرعه شده است.

آهنگران در پایان خاطر نشان کرد که در موقعیتی قرار داریم که با تلاش و کار مضاعف در راستای افزایش تولید گندم گام های موثری برداریم. مدیران حفظ نباتات بهمراه کارشناسان استانها مزارع را به صورت روزانه پایش می کنند و توصیه های لازم را در جهت مبارزه بموقع با عوامل خسارت زا علی الخصوص زنگ زرد ارائه می دهند. کشاورزان باید به توصیه‌هایی که کارشناسان حفظ نباتات اعلام می‌دارند، عمل کنند و در زمان مناسب مبارزه را انجام دهند.

در ادامه جلسه آقایان مهندس صاحب نظر معاون توسعه مدیریت و منابع، دکتر جوادی پویا معاون مدیریت مبارزه با آفات عمومی و همگانی و مهندس یدایی معاون دفتر پیش آگاهی و کنترل عوامل خسارت زا نیز گزارشی از اقدامات انجام گرفته در حوزه کاری خود را ارائه دادند.

در پایان مقرر گردید:

-  گزارشی تحلیلی و کامل از وضعیت عوامل خسارت زای گندم در سال زراعی 1402-1403 در مقایسه با سال زراعی قبل توسط مدیران حفظ نباتات استانی ارائه شود.

- از آنجایی که در سبد سموم کشور در خصوص مبارزه بیماری های گندم سمومی با ماندگاری بالا وجود دارد توصیه می شود در مناطقی که علائم اولیه بیماری مشاهده شده می بایستی در اسرع وقت منطقه و مزارع آلوده نیز بصورت عمومی و همگانی با سموم قارچ‌کش مناسب سم پاشی شود تا خسارتی به برگ پرچم وارد نگردد.

- شش اکیپ از مدیران و کارشناسان ستادی سازمان حفظ نباتات کشور از مزارع استانهای گلستان، مازندران، خوزستان، ایلام، لرستان، اردبیل، کهگیلویه و بویر احمد و خراسان شمالی بازدید و وضعیت مزارع را بررسی نمایند.