توسعه ی بخش کشاورزي جزو الزامات توسعه ي عمومی کشور میباشد و گسترش و پیشرفت این بخش مستلزم اتخاذ راهبردهاي اصولی و درست است. از طرف دیگر ضـمن تلاش در جهت دستیابی به عملکرد بالا و کیفیت مطلوب باید توسـعه ي پایدار نیز مورد توجه قرار گیرد زیرا کـاربرد بی رویه ي حشـره کش ها در کنترل آفات، اثرات جانبی زیان باري نظیر بر جاي مانـدن بقایاي حشـره کش ها روي محصولاـت و بروز مقـاومت در آفـات نسـبت به آفت کش هـا و از بین بردن حشـرات مفیـد در محیط وافزایش مرگ و میر ناشـی از مسمومیت ها و غیره ...دارد.

در این راسـتا توجه هر چه بیشتر براي استفاده از عوامل بیوکنترل در مهار آفات که هزینه و خطر کمتري نسبت به روش شیمیایی دارد، لازمه اسـتفاده از زنبورهاي پارازیتویید به دلیل توانایی مهار آفات در بسـیاري از اکوسیسـتمهاي زراعی داراي اهمیت هستند .این حشرات مفیـد با کاهش دادن جمعیت آفات، خسارات ناشـی ازآنها را کاهش داده و از طغیان آنها جلوگیري میکنند. با توجه اینکه استان گلستان داراي تنوع محصولاـت زراعی(گوجه فرنگی، پنبه، برنـج، ذرت ، سویا و...) و باغی(مرکبات، انار، زیتون، سـیب،هلو و ...) بوده و از طرفی بـدلیل همجواري با جنگل هاي هیرکانی و دریاچه خز، و شـرایط اقلیمی مناسب داراي تنوع حشـرات مفیـد به لحاظ وجود پناهگاه هاي طبیعی در جهت بقاء برخوردار است. هرچنـد که با توجه به تنوع محصولات ذکر شـده و عوامل محدود کننده از جمله مصـرف بیش از اندازه سـموم کشاورزي در معرض خطر می باشد. باید توجه داشت که این اسـتان در زمینه استفاده از عوامل مفید بیش از دو دهه فعال بوده و ضـرورت مصرف بیش از اندازه سموم بر روي محصولاتی همچون گوجه فرنگی و اناردر استان ایجاب می نماید که توجه بيشتری با معقوله مدیریت تلفیقی آفات IPM گردد.

حـق نمـا در خصوص تـاریخچه تولیـد حشـرات مفیـد در اسـتان گلسـتان اظهـار داشت: آغاز تحقیقات اولیه دراین زمینه به اوایل سال 1360توسـط مرکز تحقیقـات کشاورزي اسـتان باز می گردد که با ایجاد یک مرکز تحت عنوان انسـکتاریوم از سال 1373و جذب نیرو و حمایت مسؤلین وقت سازمان جهاد کشاورزي شـروع گردید وشـروع واگذاري کار تولید به بخش خصوصی از سال 1376ضمن آموزش و انتقال تجربیات بصورت تجاري به تولیدکنندگان واگذار گردید. در حال حاضر 10 بخش تولید کننده استان بوده که طبق فراخوان عمومی انجام شده قرارداد تولید بنام یک بخش می باشد که تولید عوامل بیولوژیک را بر عهده دارد.

وي اقـدامات انجـام شـده در سال زراعی99-98 را اینگونه بیـان کرد: بر اسـاس برنـامه کنترل بیولوژیـک آفـات بـا اسـتفاده از عوامل ماروارگانیسم تولیـد داخل، سازمان حفظ نباتات کشور به این اسـتان براي عملیات مبارزه بیولوژیک در سـطح 7 هزار هکتار که در سطح 5محصول زراعی شامل: گوجه فرنگی، پنبه، برنـج، ذرت و سویا ابلاغ گردید.مقدار حدود 5 هزار گرم زنبور سوش انار بصورت آزاد تولید و در سطحی حدود 100هکتار مصـرف شده است و مقداربیش از 2 هزار گرم زنبور آزاد زراعی در انسـکتاریوم مزرعه تولید و مصرف شده است. تعدادزنبور براکون آزاد غیر یارانه اي مصرفی داخل استان 826 هزار عدد و خارج استان 3 میلیون و نهصد عدد و در کل بیش از 4 میلیون و 700 هزار عدد بوده است.

حق نما در خصوص وضـعیت تولیـد عوامل بیو کنترل افزود: با توجه به مجوز ابلاغ شـده مبنی بر خریـد زنبور سوش مادري به تاریخ، 98/7/2 نسبت به قرارداد با انسکتاریوم ها با رتبه یک یا داراي بالاترین امتیاز در سطح استان حداکثر به میزان %3حجم تولید سال 98 با تدوین یک برنامه زمانبندي شده اقدام گردید. و به جهت سـهمیه ابلاغی تولید انبوه در سال جاري(1399) و اعلام قیمت از طریق نامه انجمن ملی تولیـد کنندگان عوامل مفید بیولوژیک، ملزم به برگزاري فراخوان عمومی، قرارداد تنها با یک پیمانکار تولید کننده که وظیفه تولیـدذعوامل مفید اسـتان را بر عهد داشت اسـتفاده گردید. همچنین طبق هماهنگی هاي بعمل آمده با تولید کننده اصـلی از توان سایر تولید کنندگان اسـتان بهره برداري گردید. تعرفه خرید عوامل مفید بیولوژیک بر اساس مصوبه ستاد ملی راهبري و نظارت بر برنامه یارانه اي، مقـدار تعرفه در نظر گرفته خریـد عوامل مفید بیولوژیک توسط کشاروز از تولید کنندگان %45براي رهاسازي در مزارع و باغات (بجز گلخانه ها) می باشد. با اسـتقبال و آمادگی کشاورزان جهت اجراي کنترل بیولوژیک بیشتر از سطح ابلاغی تعیین شده محصولات زراعی و باغی با احتساب هزینه هاي انتقال، رهاسازي و نظارت بر عملیات اجرایی، طبق تعرفه سازمان حفظ نباتات تعرفه خریـد مواد بیولوژیک بصورت آزاد دریافت گردید.

مدیر حفظ نباتات استان گلستان در مورد تجهیزات غیر شیمیایی و عوامل میکروبی بیان داشت: در سال جاري جهت ردیابی، شناسایی و پیش آگاهی آفات مهم محصولات زراعی و باغی، انواع مختلف فرمون هاي جلب کننده جنسی حشرات، کارت زرد و تله( دلتا و سراتراپ ) در اختیار کشاورزان و باغـداران قرار گرفت. در خصوص عامل میکروبی حشـره کش BTنیز در مجموع سطحی معادل 693هکتار در سطح مزارع گوجه فرنگی،پنبه و سویا مصـرف شده است .نتایـج بـدست آمده حاکی از آن است که در خصوص کاهش جمعیت آفات و درکاهش تعداد دفعات سمپاشی تاثیر بسزایی داشته است.

کیانوش حق نما در پایان نتایـج بـدست آمـده از برنامه هاي کنترل بیولوژیک راتبيين نمودند: با اجراي این برنامه حـداقل 2-3 نوبت سمپاشـی کـاهش، در نتیجه نیـاز کشور به واردات سـموم دفع آفات نباتی بویژه با توجه به بحث تحریم کاهش می یابد. لذا نقطه قوتی است که باید برنامه ریزي شود. همچنین بهبود کمی و کیفی محصولات کشاورزي، افزایش ضریب امنیت و سلامت غذاي جامعه، حفظ و محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزي، امکان صادرات محصولات کشاورزي با ارائه گواهی کیفیت و سلامت و ایجاد مشاغل جدید در جهت تولید مواد و عوامل بیولوژیک از دیگر مسائل قابل توجه این امر است.